Wie valt onder de EUDR: marktdeelnemer, handelaar, mkb
Uw rol bepaalt of u een volledig zorgvuldigheidssysteem bouwt of leunt op de verklaring van een ander. Bijna iedereen stelt die rol één keer vast en zit ernaast zodra de inkoop of de bewerking verandert.
Bijgewerkt op 2 augustus 2026, 7 min leestijd
De twee rollen
| Rol | Wat het in gang zet | Wat het meebrengt |
|---|---|---|
| Marktdeelnemer | Brengt een relevant product als eerste in de Unie in de handel, of voert het uit. | Alle informatie van artikel 9, met inbegrip van geolocatie van percelen. Risicobeoordeling van artikel 10. Risicobeperking van artikel 11 tot verwaarloosbaar risico. Indiening van de verklaring. |
| Handelaar | Biedt een relevant product verderop in de keten aan. | Geen verklaring. Grote handelaren vallen onder de registratie- en documentatieplichten van artikel 5; micro- en kleine ondernemingen bewaren gegevens van leverancier, afnemer en de referentienummers. |
Geen enkele handelaar dient een verklaring in. Er bestaat geen juridische plicht voor handelaren of voor marktdeelnemers verderop in de keten om een zorgvuldigheidsverklaring in te dienen, en het informatiesysteem biedt er ook geen technische mogelijkheid voor. Vraagt een afnemer er toch om, dan vraagt hij iets wat het systeem niet toestaat.
De regel van de eerste vier cijfers en het geval van de branderij
Hier lopen verwerkers vast. Koopt u een relevant product dat al door een verklaring is gedekt, bewerkt u het en brengt u het resultaat in de handel, dan is de vraag of u een nieuw relevant product hebt gemaakt. De praktische maatstaf is de eerste vier cijfers van de douanecode.
Door het branden blijft koffie onder post 0901 vallen. Een branderij die groene koffie koopt die al in de Unie in de handel is gebracht, is daarom een handelaar, geen marktdeelnemer verderop in de keten, en dient geen verklaring in. Bijlage I noemt alleen de eerste vier cijfers, en juist daarom verandert de bewerking niets. Door diezelfde koffie tot extract te verwerken, valt het product onder post 2101, en dat is iets anders.
Dezelfde logica geldt voor elke grondstof. Een stam zagen, van 4403 naar 4407, maakt een nieuw relevant product. Door platen tot meubelen samen te stellen, ontstaat opnieuw een relevant product, ditmaal onder post 9403. Elke stap waarbij het product onder een andere post van bijlage I komt te vallen, telt mee, ook als er aan de perceelgegevens niets is veranderd.
Omvang telt minder dan u zou hopen
- Kleine ondernemingen krijgen de latere datum, niet lichtere plichten. Bent u marktdeelnemer, dan is de zorgvuldigheid volledig: alleen begint ze achttien maanden later.
- De toets wordt per rechtspersoon uitgevoerd, niet per groep. Het balanstotaal, de netto-omzet en het personeelsbestand van de entiteit zelf zijn beslissend, niet die van de groep.
- Uw afnemers wachten niet. Een kleine leverancier van een grote afnemer staat commercieel voor de datum van december 2026, wat de wet ook zegt over juni 2027, want zonder uw gegevens kan die afnemer niets indienen.
Gevallen die steeds terugkomen
| Situatie | Rol en plicht |
|---|---|
| Groene koffie invoeren uit Brazilië | Marktdeelnemer. Volledige zorgvuldigheid met geolocatie, verklaring ingediend vóór het in het vrije verkeer brengen. |
| Groene koffie branden die al door een verklaring is gedekt | Handelaar. Dezelfde eerste vier cijfers, geen verklaring. U bewaart gegevens van leverancier, afnemer en het referentienummer. |
| Oploskoffie maken van diezelfde groene koffie | Andere post van bijlage I. Dat wordt relevant zodra de verordening op oploskoffie van toepassing wordt, op 30 december 2027. |
| Nederlands hout kopen bij een binnenlandse zagerij | Handelaar als u het ongewijzigd doorverkoopt, marktdeelnemer als u het als eerste in de handel brengt. Een Europese herkomst neemt die verplichting niet weg: ze leidt meestal tot vereenvoudigde zorgvuldigheid. |
| Meubelen uitvoeren uit de Unie naar het Verenigd Koninkrijk | Marktdeelnemer. Uitvoer is een zelfstandige handeling en vereist een eigen verklaring. |
Rechtsgrondslag
De juridische termen op deze pagina volgen de Nederlandse versie van verordening (EU) 2023/1115 op EUR-Lex.
Konstata is nalevingssoftware, geen juridisch advies. Toets uw verplichtingen aan de geconsolideerde tekst op EUR-Lex.